Akihito jest siódmym dzieckiem i pierwszym synem cesarza Hirohito i cesarzowej Nagako.

W wieku sześciu lat rozpoczął naukę w zwykłej szkole w Gakushuin. Po bombardowaniu Tokio przez Amerykanów w 1944 roku został ewakuowany do Nikko na wyspie Honsiu. Kolejne lata spędził na nauce języka angielskiego (dzięki temu w 1953 roku wziął udział w uroczystościach koronacji królowej Wielkiej Brytanii - Elżbiety II).

W 1952 roku, po osiągnięciu pełnoletniości, został oficjalnie uznany następcą tronu. W tym samym roku rozpoczął studia.

W 1959 roku Akihito wziął ślub z Michiko Shoda, córką przemysłowca (po raz pierwszy małżonka następcy tronu Japonii nie pochodziła z arystokracji), mimo sprzeciwów obu rodzin. Przez następne lata Akihito reprezentował Japonię na arenie międzynarodowej jako następca tronu.

W styczniu 1989 roku, po śmierci swojego ojca, został 125. cesarzem Japonii. Ceremonia intronizacyjna odbyła się w listopadzie 1990 roku. Akihito ogłosił okres swego panowania erą Heisei, czyli wszechobejmującego pokoju.

Po objęciu tronu cesarz kontynuował liczne podróże międzynarodowe. W 2002 roku Akihito wraz z małżonką odwiedził Polskę na zaproszenie prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.

Akihito poprawił stosunki z Koreą Południową i Stanami Zjednoczonymi (wygłosił przemówienia, w których przepraszał USA i państwa wschodnioazjatyckie za zbrodnie, które Japończycy popełnili podczas II wojny światowej). Stara się także ocieplić kontakty z Chinami, które odwiedził w 1992 roku.

Cesarz Akihito i cesarzowa Michiko mają trójkę dzieci: księcia Naruhito (następcę tronu), księcia Akishino oraz córkę Sayako (po ślubie z osobą nie związaną z dworem cesarskim opuściła rodzinę cesarską i utraciła tytuł).

Cesarz Akihito jest specjalistą z zakresu biologii morza, pełnił funkcję honorowego przewodniczącego m.in.: XI Kongresu Naukowego Pacyfiku (1966 rok), międzynarodowej konferencji poświęconej rybom z basenu Oceanu Indyjskiego i Oceanu Spokojnego (1985 rok). Jest członkiem Japońskiego Towarzystwa Ichtiologicznego, autorem licznych artykułów oraz dwóch książek.

Absolwent ekonomii i nauk politycznych na uniwersytecie w Tokio (jest pierwszym w historii Japonii cesarzem, który studiował na uniwersytecie).

3 lipca 2002 r. został odznaczony przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Orderem Orła Białego.

Otrzymał również Order Świętego Skarbu.

Został odznaczony japońskim Orderem Wschodzącego Słońca.

W 1998 królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II nadała cesarzowi Akihito Order Podwiązki.

2 czerwca 1953 podczas uroczystości koronacji królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II król Norwegii Haakon VII nadał mu Wielki Krzyż Orderu Św. Olafa.

10 listopada 1951 Akihito otrzymał Wielką Wstęgę Najwyższego Orderu Chryzantemy.