Po ukończeniu studiów Sołżenicyn został powołany do wojska. W czasie II wojny światowej walczył w nim w randze kapitana.
W 1945 r. trafił do Gułagu, po tym jak NKWD weszło w posiadanie jego listów, w których wyrażał się krytycznie na temat Stalina. Przebywał tam do 1952 r. Swoje doświadczenia opisał potem w słynnym "Archipelagu Gułag".
Jako pisarz debiutował na fali odwilży po śmierci Stalina. Wówczas drukiem ukazało się jego pierwsze opowiadanie pt. "Jeden Dzień Iwana Denisowicza". Jednak światową sławę przyniosła mu dopiero powieść "Archipelag Gułag", w której pokazał rozwój i rozprzestrzenianie się nieludzkiego systemu więziennictwa radzieckiego. Mając świadomość, że książka ta nie będzie nigdy wydrukowana w ZSRR, Sołżenicyn przesłał ją nielegalnie do przyjaciela w Szwajcarii. Tam została wydana, a jej autor
ponownie, tym razem na 5 lat, trafił do rosyjskiego więzienia. Władze wypuściły go dopiero po licznych międzynarodowych naciskach i interwencjach, związanych m.in. z przyznaniem pisarzowi Nagrody Nobla, której nie odebrał z obawy o zakaz powrotu do ZSRR. Wkrótce zmuszono go jednak do opuszczenia ZSRR, pozbawiono obywatelstwa w roku 1975 i zaocznie skazano na karę śmierci. Po piętnastu latach, w 1990 roku obywatelstwo przywrócił mu Michaił Gorbaczow. W 1994 roku Sołżenicyn wrócił do Rosji. Nie uzyskał tu jednak takiego znaczenia w życiu społecznym, jakiego się spodziewał. Większość rosyjskiego społeczeństwa nie zna nawet jego książek. Nie zyskały też uznania jego kontrowersyjne poglądy. I choć Sołżenicyn był nacjonalistą oddanym całym sercem ideom wielkoruskim i prawosławiu (co mogło mu przysporzyć sympatii wśród władz i rosyjskiego społeczeństwa, jednocześnie ostro krytykował też przemiany w Rosji po upadku Związku Radzieckiego. To spowodowało, że usunął się w cień życia publicznego.

W 2007 roku ówczesny prezydent Władimir Putin (dla którego Sołżenicyn nie krył podziwu) przyznał mu prestiżowe odznaczenie państwowe.

W ostatnich latach życia pisarz chorował. 3 sierpnia 2008 roku zmarł na zawał serca w Moskwie.

Absolwent wydziału fizyki na Uniwersytecie Łomonosowa.

"Jeden dzień Iwana Denisowicza" (1957)
"Zdarzenie na stacji Kreczetowka" (1963)
"Zagroda Matriony" (1963)
"Zachar Kalita" (1966)
"Krąg pierwszy" (1968)
"Odział chorych na raka" (1968)
"Sierpień czternastego" (1972)
"Archipelag GUŁag" (1973)
"Lenin w Zurychu" (1976)
"Październik szesnastego" (1975)