W 1973 r. uzyskał dyplom inżyniera łaczności radiowej w Elektrotechnicznym Instytucie Łączności w Leningradzie. Pracował w Zjednoczeniu Naukowo-Produkcyjnym im. Kominternu, a następnie w Zjednoczeniu Produkcyjnym "Elektronpribor" na różnych stanowiskach: od konstruktora do dyrektora oddziału (1977-1996). W 1996 r. został dyrektorem Naukowo-Metodycznego Centrum Nowych Technologii Państwowego Uniwersytetu Technicznego im. Ustinowa w Bałtijsku.
W 1999 r. przechodzi do polityki. Zostaje przewodniczącym Międzyregionalnej Fundacji "Rozwój Regionów" w Sankt Petersburgu. Działa też w proprezydenckim ruchu "Jedność". W tym samym roku zostaje szefem jego regionalnego oddziału w Sankt Petersburgu i zostaje deputowanym Dumy Państwowej (do 2001 r.) Rok później zostaje przewodniczącym 2000 frakcji parlamentarnej "Jedność".
W marcu 2001 został powołany na stanowisko ministra spraw wewnętrznych. Stał się jednym z najbliższych współpracowników prezydenta Władimira Putina. W 2002 stanął na czele popierającej prezydenta partii Jedna Rosja, która w 2003 wygrała wybory parlamentarne. Od 2003 pełni funkcję przewodniczącego Dumy Państwowej i przewodniczącego frakcji parlamentarnej "Jedna Rosja". Jest również przewodniczącym Zgromadzenia Parlamentarnego Związku Białorusi i Rosji.
W czasie wydarzeń Pomarańczowej Rewolucji na Ukrainie w 2004 brał udział w obradach "okrągłego stołu" jako negocjator ze strony rosyjskiej.