Święcenia kapłańskie otrzymał w 1957 r. w Katowicach. Później pracował jako wikariusz w parafiach w Tychach, Pszowie i Katowicach. W latach 1969-1975 pełnił funkcję wicerektora Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. W 1974 r. wszedł w skład redakcji "Gościa Niedzielnego". Od 1975 r. do nominacji na biskupa katowickiego, był proboszczem parafii mariackiej w Katowicach. W styczniu 1975 r. otrzymał nominację na członka Komisji Episkopatu Polski do Spraw Duchowieństwa. Wykładał w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Katowicach, Studium Pastoralnym, Studium Teologicznym, a obecnie na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. 3 czerwca 1985 r. został mianowany biskupem katowickim, a 25 marca 1992 r. arcybiskupem katowickim - metropolitą górnośląskim. Jest przewodniczącym komisji duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski oraz Wielkim Kanclerzem Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, a także opiekunem Duszpasterstwa Głuchoniemych. W jego biskupim herbie znajduje się hasło: "Głosimy Chrystusa ukrzyżowanego", znak ryby oraz Odrowąż - herb rodu, z którego wywodził się jeden z patronów diecezji katowickiej - św. Jacek.
27 listopada 2007 otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach za wkład w kulturę Śląska i propagowanie godności ludzi pracy.