Działalność naukowa
Javier Solana pochodzi ze znanej hiszpańskiej rodziny o bogatych tradycjach intelektualnych, demokratycznych i europejskich. Jego wujem był Salvador de Madariaga, jeden z ojców założycieli europejskiej integracji. Dyplom magistra uzyskał na Uniwersytetu Complutense w Madrycie w1964 r. Kiedy za działalność opozycyjną został zmuszony do opuszczenia kraju w 1965 r., wyjechał do USA i jako stypendysta Fundacji Fulbrighta przez sześć lat studiował i jednocześnie wykładał na kilku amerykańskich uniwersytetach. W latach 1968-1971 pracował jako asystent pod kierunkiem wybitnego fizyka hiszpańskiego prof. Nicolasa Cabrery w Uniwersytecie Wirginia. Tam też uzyskał doktorat z fizyki.
Po powrocie do Hiszpanii w ostatnich latach reżimu schorowanego Franco pozwolono mu podjąć pracę wykładowcy fizyki na nowo otwartym Autonomicznym Uniwersytecie Madryckim. W 1975 r. został profesorem fizyki ciała stałego na rodzimym Uniwersytecie Complutense. Opublikował wówczas ponad 30 prac naukowych z tej dziedziny. Będąc czynnym fizykiem Javier Solana łączył pracę naukową z działalnością polityczną. Solana jest też członkiem hiszpańskiego oddziału Klubu Rzymskiego.

Kariera polityczna
W działalność polityczną zaangażował się jeszcze jako student, wstępując w 1963 r. do młodzieżówki socjalistycznej. Rok później należał już do wówczas jeszcze nielegalnej Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE). Z jej listy wybrano go do parlamentu w 1977 r. w pierwszych demokratycznych wyborach po śmierci generała Franco.
Po dojściu socjalistów do władzy, w latach 1982-1988 Solana kierował resortem kultury, następnie nauki i edukacji; był też rzecznikiem rządu, a w 1992 r. stanął na czele hiszpańskiej dyplomacji.
W 1995 r. wypłynął na szersze wody, stając się politykiem europejskiego formatu. Został sekretarzem generalnym NATO i pozostał na tym stanowisku do 1999 r., chociaż w młodości był przeciwnikiem wstąpienia swego kraju do Sojuszu. Za jego kadencji w strukturach NATO znalazły się Polska, Czechy i Węgry. Podpisany został też z Rosją Akt Stanowiący o Wzajemnych Stosunkach, Współpracy i Bezpieczeństwie.
Od października 1999 r. Solana jest wysokim przedstawicielem Unii Europejskiej do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Niemal w tym samym czasie został też sekretarzem generalnym Unii Zachodnioeuropejskiej (od 15 listopada 1999 r.). W 2004 r. jako szef unijnej dyplomacji pośredniczył w rozmowach okrągłego stołu pomarańczowej opozycji z reżimem Kuczmy na Ukrainie.
W 2007 r. Javier Solana odebrał niemiecką nagrodę Karola Wielkiego, przyznawaną za zasługi na rzecz jedności europejskiej.

Absolwent Uniwersytetu Complutense w Madrycie, uzyskał doktorat z fizyki, stypendysta Fundacji Faulbrighta na kilku uniwersytetach amerykańskich