LUDZIE WPROST

ANKIETA

Jerzy Giedroyć

Cofnij | Drukuj|

Publicysta, polityk, twórca i redaktor paryskiej "Kultury"

Data urodzenia: 1906-07-27
Miejsce urodzenia: Zobacz na mapie

[BY] Minsk

Data śmierci: 2000-09-14
Miejsce śmierci: Maisons-Laffitte

Kategorie: Polityka i administracja, Kultura, rozrywka i media

Biografia

Giedroyć był potomkiem litewskiej rodziny książęcej, pieczętującej się herbem Hippocentaurus, która zrzekła się tytułu szlacheckiego jeszcze w XIX wieku. Dzieciństwo spędził w Rosji; do Polski jego rodzina przeprowadziła się niedługo przed Rewolucją Październikową. Stąd w domu Giedroycia pielęgnowano zarówno kulturę rosyjską, jak i polską.
Jerzy Giedroyć aktywnie działał już podczas studiów, m.in. był prezesem Korporacji Patria i działaczem organizacji akademickiej "Myśl Mocarstwowa".
Po studiach pracował w Ministerstwie Rolnictwa i Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Jednocześnie był redaktorem "Dnia Akademickiego" i dwutygodnika "Bunt Młodych" przekształconego w 1936 r. w tygodnik "Polityka". Po wybuchu II wojny światowej przedostał się do Rumunii, gdzie był osobistym sekretarzem ambasadora polskiego w Rumunii, Rogera Raczyńskiego, następnie kierownikiem wydziału polskiego przy poselstwie chilijskim w Bukareszcie (w 1940) i współpracownikiem poselstwa angielskiego, zajmującym się sprawami polskimi w Rumunii (1941).
Jako żołnierz Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich brał udział w kampanii libijskiej i w walkach w Tobruku. W 1945 był dyrektorem Departamentu Europejskiego Ministerstwa Informacji Rządu RP w Londynie.
W roku 1946 w Rzymie Giedroyć założył "Instytut Literacki". Dzięki kredytowi zaciągniętemu w Funduszu Żołnierskim Giedroyć zakupił niewielką prasę drukarską, co pozwoliło mu wydać w ciągu roku 35 książek oraz pierwszy numer czasopisma "Kultura" (sierpień 1947), którego został redaktorem naczelnym. W październiku 1947 przeniósł wydawnictwo do Maisons Laffitte pod Paryżem. Prowadzony przez niego instytut współpracował z wybitnymi polskimi publicystami i pisarzami emigracyjnymi oraz tymi, którzy pozostali w kraju, m.in. Józefem Czapskim, Jerzym Stempowskim, Konstantym A. Jeleńskim, Juliuszem Mieroszewskim, Czesławem Miłoszem, Witoldem Gombrowiczem, Gustawem Herlingiem - Grudzińskim, Stefanem Kisielewskim, Zdzisławem Najderem. W 1953 r. zainicjował wydawanie serii Biblioteki Kultury (dzieła literackie oraz książki o charakterze politycznym i pamiętnikarskim), a w 1962 r. Zeszytów Historycznych (najnowsza historia Polski i krajów środkowoeuropejskich).
Miesięcznik "Kultura" stał się ważnym niezależnym forum wymiany myśli na temat przyszłego kształtu Europy. Gazeta nawoływała do zjednoczenia Niemiec już w roku 1954. Sam Giedroyć konsekwentnie propagował dobrosąsiedzkie stosunki Polski ze wschodnimi sąsiadami: Litwą, Białorusią i Ukrainą - w perspektywie odzyskania przez te kraje niepodległości.
Inicjator i członek utworzonego na początku 1982 roku Funduszu Pomocy Niezależnej Literaturze i Nauce Polskiej.
Był też członkiem kolegium redakcyjnego pisma rosyjskich dysydentów "Kontynent" oraz członkiem rady redakcyjnej ukraińskiego kwartalnika Widnowa. Uczestniczył w licznych, podejmowanych na Zachodzie, akcjach na rzecz wolności kultury.
Do końca życia mieszkał we Francji. Nie chciał wracać do Polski po 1989 r., obawiając się uwikłania w rozgrywki polityczne poszczególnych ugrupowań. Zabronił też sprowadzenia swoich zwłok do Polski.