Po ukończeniu studiów w Wyższym Częstochowskim Seminarium Duchownym przyjął święcenia kapłańskie w 1972 r. w Krakowie. W 1976 r. uzyskał tytuł doktora teologii na Wydziale Teologicznym w Krakowie oraz doktora filozofii na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Habilitował się cztery lata później.
Od 1980 r. kierował Katedrą Logiki i Metodologii w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W latach 1982-1985 pełnił funkcję prodziekana, a od 1988 r. do 1990 r. dziekana Wydziału Filozoficznego tej uczelni.
W listopadzie 1990 r. został mianowany biskupem ordynariuszem diecezji tarnowskiej, a w czerwcu 1997 r. arcybiskupem metropolitą lubelskim, jednocześnie obejmując stanowisko wielkiego kanclerza Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Abp Życiński był współorganizatorem konwersatorium interdyscyplinarnego "Nauka - Wiara w Krakowie i konferencji na ten temat w Castel Gandolfo z udziałem Ojca Świętego. Był inicjatorem serii zeszytów "Zagadnienia Filozoficzne w Nauce", wydawanych przez Papieską Akademię Teologiczną, edycji angielskiej "Philosophy in Science" wydawanej przez PAT, Obserwatorium Watykańskie i Uniwersytet w Tucson, oraz serii wydawniczej "Philosophy in Science Library", poświęconej problematyce interdyscyplinarnej, wydawanej przy współpracy z Obserwatorium Watykańskim.

Metropolita lubelski był też członkiem Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki w Salzburgu, Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej, członkiem Papieskiej Rady Kultury, członkiem Wspólnej Grupy Roboczej Kościoła Rzymsko-katolickiego i Światowej Rady Kościołów, członkiem Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski oraz Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu RP. Przewodniczy Radzie Episkopatu ds. Świeckich i Radzie Programowej KAI, był członkiem Komisji Episkopatu ds. Nauki Wiary, Komisji Episkopatu ds. Duszpasterstwa, Rosyjskiej Akademii Nauk Przyrodniczych, Komitetu Nauk Filozoficznych PAN oraz Komitetu Biologii Ewolucyjnej i Teoretycznej PAN.

Zmarł nagle w Rzymie 10 lutego 2011 roku.

Studia wyższe w Częstochowskim Seminarium Duchownym, doktorat teologii na Wydziale Teologicznym w Krakowie i filozofii na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, habilitacja.

Wydawnictwa książkowe: "The Structure of the Metascientific Revolution", "Teizm i filozofia analitycza", "Język i metoda", "The Human Person and Philosophy in the Contemporary World", "Wszechświat i filozofia", "Drogi myślących", "Filozofować w kontekście nauki", "Wszechświat: maszyna czy myśl", "Trzy kultury", "Medytacje Sokratejskie", "Dylematy ewolucji", "Matematyczność przyrody", "Ułaskawianie Natury", "Bóg Abrahama i Whiteheada", "Granice racjonalności", "Sacrum i kultura", "Elementy filozofii nauki", "Ziarno samotności", "Uczestnicy Bożych tajemnic", "Na zachód od domu niewoli" oraz kilkuset artykułów naukowych i popularyzatorskich.

Publikacje prasowe: w licznych czasopismach krajowych i zagranicznych, m.in. w "Znaku", "Więzi", "Tygodniku Powszechnym", "Rzeczpospolitej", "Przeglądzie Powszechnym", "Zagadnieniach Filozoficznych w Nauce", "Analecta Cracoviensia", "Studia Philosophiae Christianae", "Philosophy in Science", "Il Nuovo Areopago", "Astronomy Quarterly", "Review of Metaphysics", "British Journal for the Philosophy of Science", "The New Scholasticism", "Zygon".