Święcenia kapłańskie otrzymał 20 maja 1973 roku. Po obronie doktoratu pracował w Wydziale Katechetycznym Kurii Metropolitarnej w Krakowie.

Od 1981 roku pomagał w duszpasterstwie w skawińskiej parafii pw. Miłosierdzia Bożego, a w roku 1987 został wicerektorem krakowskiego seminarium duchownego.

16 kwietnia 1988 roku, Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym arcybiskupa metropolity krakowskiego (konsekrował go 4 czerwca kardynał Franciszek Macharski). Biskupem diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej został 9 czerwca 2004 roku .

Od listopada 1999 roku jest przewodniczącym Komisji Episkopatu Polski do Spraw Wychowania, a od grudnia 2004 r. członkiem Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski

3 marca 2007 roku po głośnym skandalu z nominacją na metropolitę warszawskiego podejrzanego o współpracę z SB Stanisława Wielgusa, z woli papieża Benedykta XVI zajął jego miejsce.

Ma opinię umiarkowanego liberała, jest zwolennikiem wliczania ocen z religii do średniej oraz przeprowadzenia lustracji w Kościele. Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski przedstawił go w swej książce jako kapłana, który oparł się szantażowi i naciskom ze strony SB.

Jest doktorem teologii. Studia doktoranckie ukończył na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.