Rafael Correa w 1987 r. ukończył ekonomię na Universidad Catolica Santiago de Guayaquil. Następnie przez rok pracował w centrum pomocy społecznej salezjanów w prowincji Cotopaxi.

Correa kształcił się również zagranicą. W 1991 ukończył nauki ekonomiczne na Universite Catholique de Louvain w Belgii. W 1999 ukończył ekonomię na Uniwersytecie w Illinois, a w 2001 zdobył tytuł doktora ekonomii. Oprócz języka hiszpańskiego, zna także język francuski, angielski oraz język keczua.

Od kwietnia do sierpnia 2005 r. Correa zajmował stanowisko ministra finansów w gabinecie prezydenta Alfredo Palacio. Correa zrezygnował ze stanowiska ministra w sierpniu 2005 r. po odmowie udzielenia przez Bank Światowy Ekwadorowi pożyczki oraz po kryzysie związanym ze sprzedażą państwowych obligacji.

Po wycofaniu się z obozu rządowego Correa założył własną partię Alianza PAIS (Sojusz PAIS). Z jej ramienia rozpoczął kampanię prezydencką przed wyborami w październiku 2006.

W lutym 2007 r. Rafael Correa przedstawił plan zorganizowania ogólnokrajowego referendum w sprawie zwołania Zgromadzenia Konstytucyjnego, którego celem miało być opracowanie projektu nowej konstytucji.

Po wejściu w życie nowej konstytucji, w Ekwadorze 26 kwietnia 2009 odbyły się wybory prezydenckie. Prezydent Rafael Correa wziął udział w wyborach w tandemie razem z wiceprezydentem Lenínem Moreno. Correa odniósł zdecydowane zwycięstwo już pierwszej turze wyborów, zdobywając prawie 52% głosów i tym samym zapewnił sobie reelekcję na stanowisku prezydenta kraju. 10 sierpnia 2009 Rafael Correa został oficjalnie zaprzysiężony na drugą kadencję.