Początkowo pracował jako nauczyciel. Pracę tę jednak porzucił dla studiów. W 1960 roku przyłączył się do marksistowskiej Narodowej Partii Demokratycznej (ZAPU). Trzy lata później współtworzył Afrykański Związek Narodowy Zimbabwe (ZANU) i trafił na 10 lat do więzienia.

Po wyjściu na wolność objął przywództwo Afrykańskiej Armii Wyzwolenia Narodowego Zimbabwe występującej przeciwko ówczesnemu prezydentowi Rodezji Ianowi Smithowi.

Pierwsze wolne wybory w 1980 roku, dzięki poparciu plemienia Szona, zwyciężył ZANU, a Mugabe otrzymał urząd premiera.

W 1987 roku ZANU połączył się z konkurencyjnym ZAPU, a na czele zjednoczonego Frontu Patriotycznego ZANU stanął Mugabe. Zniesiono wówczas funkcję premiera, a Mugabe został prezydentem kraju. Utrzymywał to stanowisko w kolejnych wyborach w 1990, 1996 i 2002 roku.

Mugabe ogranicza prawa i wolności obywatelskie oraz zwalcza opozycję. Przeprowadzona przez niego reforma rolna, wywłaszczająca białych farmerów, spowodowała głęboki kryzys gospodarczy i społeczny w kraju (m. in. najwyższą na świecie inflację). Unia Europejska nałożyła na Zimbabwe sankcje, po tym jak Mugabe wydalił z kraju unijnych obserwatorów czuwających nad przebiegiem wyborów w 2002 roku.

W pierwszej turze wyborów z 29 marca 2008 wygrał kandydat opozycji Morgan Tsvangirai. Uzyskał on 47,9% głosów, podczas gdy Mugabe – 43,2%. W tym czasie Zimbabwe rządzone przez Roberta Mugabe zamówiło dostawę 3 000 000 karabinów AK-47 oraz 3000 moździerzy [2].
Przed druga turą wyborów zamordowano około 90 działaczy opozycji, w wyniku czego Morgan Tsvangirai wycofał się z kandydowania. Druga tura wyborów odbyła się 28 czerwca 2008. Według oficjalnych wyników Robert Mugabe otrzymał 85,51% głosów i pozostał prezydentem na kolejną kadencję. Liczenie głosów po pierwszej turze wyborów zajęło cztery miesiące, po drugiej 48 godzin. Wybory opozycja nazwała "farsą", a wspólnota międzynarodowa uznała je za nielegalne.

Studiował na kilku afrykańskich uniwersytetach. Doktoryzował się z prawa na uniwersytecie w Londynie