W styczniu 1942 r. wstąpiła do AK. W latach 1944-1945 prowadziła także majątek rodzinny, który utraciła w wyniku reformy rolnej. Podczas studiów w łodzi włączyła się w działalność niepodległościową. Była członkiem Komendy Głównej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, w której pełniła funkcję szefa łączności (ps. „Ewa”). W 1945 r. otrzymała stopień podporucznika czasów wojny. Została aresztowana 5 kwietnia 1946 r., a po 19-miesięcznym śledztwie 3 listopada 1947 r. skazana przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na karę 10 lat pozbawienia wolności. Więziono ją w siedzibie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, w Więzieniu Karno-Śledczym Warszawa-Mokotów, w więzieniach w Inowrocławiu i dwukrotnie w Bydgoszczy (w Fordonie). Została zwolniona 5 kwietnia 1956 r. Pracowała w administracji Instytutu Matematycznego PAN oraz jako starszy redaktor i tłumacz w wydawnictwie Politechniki Wrocławskiej. Wiele lat współpracowała z prof. Hugonem Steinhausem (ze lwowskiej szkoły matematycznej). W latach 1981-1985 była zaangażowana w działalność Arcybiskupiego Komitetu Charytatywnego we Wrocławiu.
Należała do środowiska „Fordonianek" zgrupowanego w Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego, Związku Młodocianych Więźniów Politycznych „Jaworzniacy", Klubu Inteligencji Katolickiej, Towarzystwa Ziemiańskiego i Związku Inwalidów Wojennych.

Zmarła we Wrocławiu 22 lutego 2008 r. w wieku 90 lat. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 28 lutego na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu.

W 1956 r. podjęła studia na Wydziale Biologii na Uniwersytecie Łódzkim, które ukończyła na Uniwersytecie Wrocławskim.

W marcu 1945 r. rozpoczęła studia w łódzkim oddziale Szkoły Głównej Handlowej.

W 1937 r. podjęła studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Wrocławskiego. W czasie studiów odbyła kurs radiotechniki i radiotelegrafii.

Publikowała m.in. na łamach: "Nike", „Więzi", "Niepodległości i Pamięci", "W drodze".

Jej teksty ukazały się także w tomach "Przeciwko złu. Wiersze i piosenki więzienne 1944–1956" oraz w "Zawołać po imieniu. Księga kobiet – więźniów politycznych 1944–1958".

W 2003 r. Instytut Pamięci Narodowej (w serii „Relacje i wspomnienia) wydał wspomnienia Ruty Czaplińskiej pt. „Z archiwum pamięci. 3653 więzienne dni".

26 listopada 2007 r. z rąk wojewody dolnośląskiego otrzymała Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany przez Prezydenta RP Lecha kaczyńskiego.

(dwukrotnie)