Walerian Pańko ukończył Wydział Prawa na Uniwersytecie Wrocławskim w 1964 roku . Pracował naukowo początkowo na Uniwersytecie Wrocławskim, a od 1974 roku na Uniwersytet Śląskim. W latach 1980 - 1981 był doradcą NSZZ "Solidarność" i NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych (współautorem porozumień rzeszowsko-ustrzyckich). Po ogłoszeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku został internowany. W 1989 roku wszedł do Sejmu z listy OKP. W tym samym roku został też profesorem prawa cywilnego. 23 maja 1991 roku mianowany prezesem Najwyższej Izby Kontroli. 7 października 1991 roku, w przeddzień przedstawienia w Sejmie raportu w sprawie afery FOZZ, zginął w wypadku samochodowym w Słostowicach, na trasie szybkiego ruchu Warszawa-Katowice. Po dochodzeniu w sprawie wypadku (świadkowie mówili o wybuchu poprzedzającym kolizję) winą za jego spowodowanie obarczono kierowcę rządowej lancii, którego Sąd Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim skazał na trzy lata pozbawienia wolności w zawieszeniu.
Dorobek naukowy i działalność: autor kilkudziesięciu publikacji naukowych, członek kilku komitetów i komisji Polskiej Akademii Nauk. Współtwórca podstaw prawnych reformy samorządu terytorialnego. Założycieli Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej i jej katowickiego ośrodka.