Jest synem Rosjanki i Czeczena. Jego rodzice byli nauczycielami w Duba jurt.

Podczas służby wojskowej stacjonował ze swoim pułkiem artyleryjskim na Węgrzech lub według innych źródeł służył w GRU (Głównym Zarządzie Wywiadu).

Na początku lat 90. został szefem działu reklamy w banku Menatep należącym do Michaiła Chodorowskiego. Odszedł, kiedy spotkał się z odmową zostania wspólnikiem firmy. Po odejściu z Menatepu pracował w Rospromie oraz Alfa Banku należącym do innego oligarchy Michaiła Fridmana (swojego kolegi ze studiów).

W 1998 roku został szefem PR w należącej wówczas do Borysa Bieriezowskiego telewizji ORT. Po roku został oddelegowany do Kremla w celu poprawienia notowań ówczesnego prezydenta Borysa Jelcyna. Później został najbliższym współpracownikiem Władimira Putina i wiceszefem jego administracji.

Surkow jest szarą eminencją Kremla i głównym socjotechnikiem - nieżyjąca już rosyjska dziennikarka Anna Politowska nazywała go "wielkim manipulatorem". Pomysłem Surkowa było m. in. stworzenie sztucznej opozycji, czyli popierającej Putina partii Sprawiedliwa Rosja, będącej konkurencją wobec Jednej Rosji (również dzieła Surkowa). W ten sposób właściwie wyeliminowana została demokratyczna opozycja: SPS i Jabłoko. Surkow jest także m. in. współtwórcą sukcesu Władimira Putina (przejęcia przez niego schedy po Borysie Jelcynie, utrzymywania stałej popularności na poziomie 80 proc.).

Studiował w Moskiewskim Instytucie Stali i Stopów oraz lalkarstwo w Moskiewskim Instytucie Kultury. Ukończył ekonomię w Moskiewskim Państwowym Instytucie Stosunków Międzynarodowych.