W 1974 r. przyłączył się do Rewolucyjnego Frontu na rzecz Niepodległości Timoru Wschodniego. Po inwazji armii indonezyjskiej organizował ruch oporu. W 1981 r. stanął na czele oddziałów zbrojnych walczących o wyzwolenie Timoru Wschodniego. W 1992 r. Indonezyjczycy aresztowali go i skazali na dożywocie. Dzięki dyplomatycznym naciskom z całego świata wyrok złagodzono do dwudziestu lat więzienia. W 1998 r. Gusmăo przez aklamację został przywódcą Narodowej Rady Wyzwolenia Timoru Wschodniego. W kwietniu 2002 r. zwyciężył w wyborach prezydenckich.
Urząd pełnił do 20 maja 2007 r.